2021 жылғы 8 шілдеде «Ана тілі» республикалық газетінде филология ғылымдарының докторы, профессор, академик Кәрімбек Құрманәлиевтің «Сөзі – ойдың өрнегі» атты мақаласы жарияланды. Материал қазақ тіл білімінің көрнекті өкілі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, қазіргі Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының академигі Фаузия Шәмсиқызы Оразбаеваның ғылыми және педагогикалық қызметіне арналған. Мақалада ғалымның қазақ тіл біліміндегі тілдік қатынас теориясын дамытуға, қазақ тілін оқыту әдістемесін жетілдіруге және жоғары білікті ғылыми кадрлар даярлауға қосқан үлесі жан-жақты сипатталады. Автор Ф.Ш. Оразбаеваның 500-ден астам ғылыми және ғылыми-әдістемелік еңбегіне тоқталып, оның ғылыми мұрасының ауқымдылығын атап көрсетеді. Ғалымның «Тілдік қатынас негіздері», «Ой өрнегі – сөз» еңбектері, бес томдық шығармалар жинағы және «Өнегелі өмір» сериясымен жарық көрген басылымы қазақ тіл білімі мен лингводидактиканың дамуына қосылған маңызды үлес ретінде бағаланады. Жарияланымда тілдік қатынас теориясының ғылыми негіздеріне ерекше назар аударылған. Кәрімбек Құрманәлиев Фаузия Оразбаеваның аталған бағыттағы зерттеулерін талдай отырып, тілдік қатынастың теориялық мәселелерін жүйелеудегі, оның ұғымдық аппаратын қалыптастырудағы және қатысымдық әдістің ғылыми негіздерін айқындаудағы еңбегін жоғары бағалайды. Мақаланың маңызды тұстарының бірі – қазақ тілін оқыту әдістемесінің тарихи сабақтастығын көрсетуі. Ахмет Байтұрсынұлы, Жүсіпбек Аймауытов, Міржақып Дулатов, Мағжан Жұмабаев, Телжан Шонанов және Құдайберген Жұбанов еңбектеріндегі әдістемелік идеялардың маңызы қарастырылып, Ф.Ш. Оразбаеваның осы ұлттық ғылыми дәстүрді жалғастырғаны баяндалады. Сонымен қатар ғалымның қазақ тілін алты деңгей бойынша оқыту жүйесін әзірлеуге бағытталған жұмыстары, мемлекеттік тілдің қоғамдық қызметін кеңейту жөніндегі ұсыныстары және заманауи оқыту технологияларын дамытудағы ғылыми бастамалары сипатталады. Автор Фаузия Шәмсиқызының ғылыми-ұйымдастырушылық қызметіне де тоқталады. Оның Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінде проректор, факультет басшысы, кафедра меңгерушісі және диссертациялық кеңес төрағасы ретінде атқарған еңбегі ғылыми орта қалыптастырудағы маңызды қызмет ретінде бағаланады. Мақалада ғалымның ғылыми мектебіне айрықша мән берілген. Оның жетекшілігімен даярланған ғылым докторлары мен кандидаттарының қазақ тілін оқыту әдістемесі саласындағы зерттеулерді жалғастырып, оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендер әзірлеуге үлес қосқаны атап өтіледі. Кәрімбек Құрманәлиев Ф.Ш. Оразбаеваның мемлекеттік тілді дамытуға арналған комиссиялардағы қызметін де сөз етіп, ғылыми тұжырымдарын қоғамдық және білім беру тәжірибесінде жүзеге асыруға бағытталған еңбегін жоғары бағалайды. «Сөзі – ойдың өрнегі» мақаласы Фаузия Шәмсиқызы Оразбаеваның ғылыми тұлғасын, педагогикалық ұстанымдарын және қазақ тіл біліміндегі орнын танытатын маңызды публицистикалық материалдардың бірі. Жарияланым ғалымның тілдік қатынас теориясын дамытудағы еңбегін ұлттық әдістемелік дәстүрмен және мемлекеттік тілдің қоғамдық қызметімен сабақтастықта қарастырады.
Мақала авторы: Кәрімбек Құрманәлиев, филология ғылымдарының докторы, профессор, академик.
Бастапқы жарияланған күні: 8 шілде 2021 жыл.
Дереккөз: «Ана тілі» республикалық газеті.
Түпнұсқа: https://anatili.kazgazeta.kz/news/article59375-sozi—oydynh-ornegi